ΠΟΙΑ είναι τα Αλλεργιογόνα Εξωτερικού Χώρου;

Ακολουθήστε μας στα Social Media :

Αεροαλλεργιογόνα ονομάζονται τα αλλεργιογόνα που μεταφέρονται με τον αέρα και προκαλούν συμπτώματα στους ασθενείς από τα μάτια (αλλεργική επιπεφυκίτιδα), από τη μύτη (αλλεργική ρινίτιδα) και από τους πνεύμονες (άσθμα).

Η εποχιακή αλλεργική ρινίτιδα, που συνήθως αναφέρεται ως αλλεργική ρινίτιδα, επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπων παγκοσμίως. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν φτάρνισμα, μπούκωμα, καταρροή και φαγούρα στη μύτη σας, στον ουρανίσκο, στο λαιμό, στα μάτια ή στα αυτιά σας. Αυτές οι αλλεργικές αντιδράσεις προκαλούνται συνήθως από γύρη και σπόρια μυκήτων που υπάρχουν στον αέρα, τα οποία αρχίζουν μια αλυσιδωτή αντίδραση στο ανοσοποιητικό σας σύστημα.

Το ανοσοποιητικό σας σύστημα ελέγχει τον τρόπο με τον οποίο υπερασπίζεται το σώμα σας. Για παράδειγμα αν έχετε αλλεργία στη γύρη, το ανοσοποιητικό σύστημα αναγνωρίζει τη γύρη ως εισβολέα (αλλεργιογόνο) και παράγει αντισώματα που ονομάζονται ανοσοσφαιρίνη Ε (IgE). Αυτά τα αντισώματα ταξιδεύουν σε κύτταρα που απελευθερώνουν χημικές ουσίες προκαλώντας αλλεργική αντίδραση.

    ⇒ Διαβάστε εδώ: Αλλεργιογόνα Οικιακού Χώρου: Μπορούμε να προστατευτούμε;

Γύρεις

Οι γύρεις είναι μικροσκοπικοί κόκκοι που χρειάζονται για να γονιμοποιήσουν πολλά είδη φυτών. Η γύρη από φυτά με πολύχρωμα λουλούδια, όπως τριαντάφυλλα, συνήθως δεν προκαλούν αλλεργίες. Αυτά τα φυτά τα χρησιμοποιούν τα έντομα για τη μεταφορά της γύρης για γονιμοποίηση. Από την άλλη πλευρά, πολλά φυτά που έχουν λουλούδια που παράγουν σκόνη γύρης απλώνονται εύκολα από τον αέρα. Αυτοί είναι οι ένοχοι που προκαλούν συμπτώματα αλλεργίας.

Κάθε φυτό έχει περίοδο γονιμοποίησης που δεν διαφέρει από έτος σε έτος. Ωστόσο, ο καιρός μπορεί να επηρεάσει την ποσότητα της γύρης στον αέρα ανά πάσα στιγμή. Η εποχιακή αλλεργική ρινίτιδα προκαλείται συχνά από τη γύρη των δέντρων στις αρχές της άνοιξης. Στα τέλη της άνοιξης και στις αρχές του καλοκαιριού, η γύρη του χόρτου προκαλεί συχνά συμπτώματα. Το τέλος του καλοκαιριού και το φθινόπωρο η αλλεργική ρινίτιδα προκαλείται από γύρη ζιζανιών. Σε θερμότερα μέρη, η γονιμοποίηση μπορεί να είναι όλο το χρόνο.

     ⇒ Διαβάστε εδώ: Κατοικίδια και Αλλεργία: Μπορώ να προστατευτώ;

Δέντρα

  • Ελιά (γένος Ελαία – Olea) : καρποφόρα δέντρα της οικογένειας των Ελαιοειδών (Oleaceae), τα οποία συναντώνται πολύ συχνά στην Ελλάδα. Στην ίδια οικογένεια ανήκουν ο φράξος, το λιγούστρο και το γιασεμί. Ανθίζει κυρίως τον Μάϊο, αλλά σε περιοχές με θερμότερο κλίμα μπορεί να ανθίζει από τέλη Μαρτίου.

 

 

 

 

  • Κυπαρίσσι (γένος Κυπάρισσος – Cypressus) : κωνοφόρο φυτό που ανήκει στην οικογένεια των Κυπαρισσοειδών (Cypressaceae). Τα περισσότερα είδη είναι δέντρα που έχουν σχήμα οβελίσκου, αλλά μπορεί αν το βρούμε και ως θάμνο (κυρίως όμως σε βραχώδεις περιοχές). Η ανθοφορία αρχίζει από τα τέλη Ιανουαρίου μέχρι και το Μάϊο.

 

  • Πλάτανος (γένος Πλάτανος – Platanus) :  ιθαγενή δέντρα του βορείου ημισφαιρίου. Ανήκει στην οικογένεια των Πλατανοειδών (Platanaceae).  Ο πλάτανος επικονιάζεται με τον άνεμο. Τα πέταλα των αρσενικών ανθέων πέφτουν και έτσι απελευθερώνεται η γύρη. Η ανθοφορία παρατηρείται κατά τον Απρίλιο – Μάϊο.

 

 

     ⇒ Διαβάστε εδώ: Μύκητες και Αλλεργία: Τι ΔΕΝ γνωρίζετε;

  • Σημύδα (γένος Σημύδα – Betula) : τη συναντούμε και με την ονομασία βετούλη ή μπέτουλα. Ανήκει στην οικογένεια των Σημυδοειδών (Betulaceae). Στην Ελλάδα φύεται σε μεγάλα υψόμετρα της Βορείου Ελλάδας ( Ροδόπη, Φαλακρό όρος, Παγγαίο κ.ά.). Περίοδος ανθοφορίας Μάρτιο – Απρίλιο.

 

 

 

  • Φουντουκιά ( γένος Κόρυλος – Corylus) : ανήκει στην οικογένεια των Σημυδοειδών (Betulaceae). Υπάρχουν αρκετά είδη φουντουκιάς και στην Ελλάδα βρίσκουμε δύο – την ήμερη φουντουκιά ή λεπτικαρυά (Coryllus avellana) και την αγριοφουντουκιά (Coryllus coluna). Το όνομα κόρυλος  (που είναι και το γένος της φουντουκιάς) ετυμολογείται από την αρχαία ελληνική λέξη “κόρυς” που σημαίνει περικεφαλαία. Η φουντουκιά καλλιεργείται στην Ημαθία, Πέλλα, Δράμα και Καβάλα σε μικρή έκταση, ενώ η αγριοφουντουκιά είναι αυτοφυής και βρίσκεται μεμονωμένα σε διάφορα δάση της χώρας. Η γύρη απελευθερώνεται ανάλογα με το είδος από τα μέσα Ιανουαρίου μέχρι και τα μέσα Φεβρουαρίου.

 

  • Σκλήθρα (γένος Άλνος – Alnus) : ανήκει στην ίδια οικογένεια με την Σημύδα και την Φουντουκιά, δηλαδή στην οικογένεια των Βετουλίδων (Betulaceae). Στην Ελλάδα συναντάμε το είδος Άλνος ο κολλώδης, γνωστό και ως κλήθρα, σκλήθρος, σκήλιθρο ή κλήθρι. Συνήθως βρίσκονται κοντά σε ρέματα, ποτάμια και υγρότοπους. Περίοδος ανθοφορίας από Φεβρουάριο έως και Μάρτιο.

 

 

 

  • Λεύκα (γένος Λεύκη – Populus) : ανήκει στην οικογένεια των Σαλικιδών (Salicaceae). Αναπτύσσεται σε έδαφος με μεγάλη υγρασία, όπως για παράδειγμα οι όχθες των ποταμών. Τα θηλυκά φυτά, όταν ανθίζουν τέλη Μαρτίου με αρχές Απριλίου, παράγουν λευκούς σπόρους που μοιάζουν με βαμβάκι, το οποίο διασπείρεται σε μεγάλη απόσταση.

 

 

 

     ⇒ Διαβάστε εδώ: Επαγγελματικό άσθμα: Το γνωρίζετε;

Ζιζάνια

Αποκαλούνται τα φυτά τα οποία φυτρώνουν μόνα τους μέσα σε μια καλλιέργεια και εμποδίζουν την ανάπτυξη των άλλων φυτών.

  • Περδικάκι : είναι ένα ποώδες πολυετές φυτό, που ανήκει στην οικογένεια των Κνιδοειδών, την οικογένεια της τσουκνίδας. Αναπτύσσεται κυρίως σε τοίχους, ερείπια, ανάμεσα σε πέτρες και κατά μήκος των δρόμων. Κατά τη διάρκεια της ανθοφορίας απελευθερώνουν άφθονη γύρη με μορφή νέφους. Ανθίζει σχεδόν όλο το χρόνο, αλλά η περίοδος της ανθοφορίας είναι εντονότερη από τα μέσα Φεβρουαρίου μέχρι και το τέλος Αυγούστου. Αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αλλεργιογόνα της αναπνευστικής αλλεργίας.

 

 

  • Πεντάνευρο : γνωστό και ως αρνόγλωσσο. Έχει πάρει το όνομά του από τις πέντε νευρώσεις των φύλλων του. Ανήκει στην οικογένεια των Πλανταγινιδών (Plantaginaceae). Είναι ένα ζιζάνιο που ανθίζει από τον Μάρτιο μέχρι και τέλος Ιουλίου.

 

 

 

 

  • Αψιθιά : η λατινική της ονομασία είναι Αρτεμισία. Ανήκει στην οικογένεια των Συνθέτων και είναι ζιζάνιο. Είναι αυτοφυές, αρωματικό πολυετές φυτό, και συνήθως το βρίσκουμε σε ορεινές περιοχές, ιδιαίτερα στη Θεσσαλία και την Ήπειρο. Η γονιμοποίηση γίνεται μέσω του ανέμου. Η ανθοφορία αρχίζει από μέσα Μαρτίου έως και τέλη Ιουλίου.

 

 

 

  • Χηνοπόδιο : γνωστό και ως λουβουδιά. Ανήκει στην οικογένεια των Χηνοποδιωδών (Chenopodiaceae). Θα το δείτε συχνά σε σκουπιδότοπους. Περίοδος ανθοφορίας από τον Ιούνιο μέχρι και το Σεπτέμβριο.

 

 

 

 

  • Αμβροσία : όπως και η αρτεμισία ανήκει στην οικογένεια των Συνθέτων. Αυτό το ζιζάνιο εμφανίζεται στους αγρούς, τα σύνορα των αγρών και στα ακαλλιέργητα εδάφη επίσης. Γενικά όμως προτιμά το καλλιεργούμενο έδαφος. Η ανθοφορία του είναι από τον Ιούλιο μέχρι και το Σεπτέμβριο.

 

 

 

 

     

     ⇒ Διαβάστε εδώ: Βήχας, δυσκολία στην αναπνοή… σημαίνει άσθμα;

Αγρωστώδη

Με την ονομασία Αγρωστώδη (Gramineae) φέρεται μια μεγάλη κατηγορία φυτών, που περιλαμβάνει ποώδη φυτά, και σπανιότερα θαμνώδη ή δενδρώδη. Είναι μια πολύ σπουδαία οικογένεια φυτών αφού σε αυτή περιλαμβάνονται και τα δημητριακά. Τα αγρωστώδη αναπτύσσονται τόσο σε υγρούς όσο και σε ξηρούς τόπους. Η ανθοφορία τους ξεκινάει από τα μέσα  Μαρτίου και διατηρείται μέχρι και του τέλος του καλοκαιριού. Μερικά από τα πιο γνωστά είδη στην Ελλάδα είναι  τα ακόλουθα :

  • Αγριάδα (Cynodondactylon ή Βερμούδα) είναι ένα ποώδες πολυετές φυτό. Χρησιμοποιείται για τη δημιουργία χλοοταπήτων και ως καλλωπιστικό φυτό, ιδιαίτερα σε περιοχές με θερμό κλίμα.
  • Φλέως ο λειμώνιος (Timothy grass ή τριφύλλι) – αναπτύσσεται καλά σε βαρύ έδαφος και είναι γνωστό για την αντοχή του στο κρύο και την ξηρασία και επομένως την ικανότητα να αναπτύσσεται σε ξηρά ή  πενιχρά αμμώδη εδάφη.
  • Σίκαλη ( Secale cerale ή  σίκαλις η σιτηρά ) – μονοετές, ποώδες φυτό που σήμερα καλλιεργείται ως σιτηρό για τον καρπό του.

     ⇒ Διαβάστε εδώ: Αναπνευστική Αλλεργία: 4 Μύθοι και Πραγματικότητες!

Μύκητες

Ανευρίσκονται εκτός από το ενδοοικιακό (θα γίνει αναφορά στα ενδοοικιακά αλλεργιογόνα) και στο εξωοικιακό περιβάλλον. Οι μύκητες μπορούν να βρεθούν σχεδόν οπουδήποτε, συμπεριλαμβανομένου του εδάφους, των φυτών αλλά και τη σήψη (αποσύνθεση) του ξύλου. Οι σπόροι των μυκήτων μεταφέρονται στον αέρα, σαν τη γύρη. Κυρίως οι υγρές κλιματολογικές συνθήκες είναι αυτές που ευνοούν την ανάπτυξη των εξωοικακών μυκήτων. Σε περιοχές με υγρό και θερμό κλίμα ανευρίσκονται σχεδόν όλο το χρόνο.

  • Αλτερνάρια (Alternaria alternata ) : θεωρείται μύκητας του εξωτερικού χώρου και εμφανίζεται όταν ο καιρός είναι ζεστός και η θερμοκρασία >30οC. Ίσως είναι ο συχνότερος μύκητας στον κόσμο και απαντάται κυρίως στα φυτά, στο έδαφος, στα σάπια φύλλα κ.ά. Τον μύκητα αλτερνάρια συνήθως τον συναντάμε και στα πλαίσια των παραθύρων, ενώ είναι υπεύθυνος για τις μαύρες κηλίδες στις ντομάτες.

 

 

 

  • Κλαδοσπόριο (Cladosporium herbarum) : ο συχνότερος μύκητας στην ατμόσφαιρα με παγκόσμια κατανομή. Ανευρίσκεται τόσο σε εξωτερικούς όσο και εσωτερικούς χώρους. Κάνει την εμφάνισή του σε θερμοκρασίες μεταξύ 18-28οC. Σε εξωτερικούς χώρους ανευρίσκεται σε σάπια φύλα και φυτά, στο χώμα, ενώ μπορεί να βρεθεί και στα υγρά πλαίσια των παραθύρων, σε ακαθάριστα ψυγεία και σε μη σωστά αεριζόμενα σπίτια ή σπίται με υγρασία.

Επίπεδα γύρης και μυκήτων

Η μέτρηση των επιπέδων γύρης και σπόρων μυκήτων βοηθάει στην μέτρηση της ποσότητας των αλλεργιογόνων που υπάρχουν στον αέρα. Υπάρχει διαφορά μεταξύ των μετρήσεων γύρης και μιας πρόβλεψης γύρης. Οι μετρήσεις γύρεων αντανακλούν στις συνθήκες πραγματικού χρόνου. Οι προβλέψεις της γύρης και των μυκήτων συχνά βασίζονται σε δεδομένα του παρελθόντος και στις γενικές προγνώσεις του καιρού.

Η σχέση μεταξύ των επιπέδων της γύρης και των μυκήτων και των συμπτωμάτων της αλλεργικής ρινίτδας μπορεί να είναι πολύπλοκη. Τα συμπτώματα σας μπορεί να επηρεαστούν από την πρόσφατη επαφή με άλλα αλλεργιογόνα, την ποσότητα της έκθεσης και την ευαισθητοποίηση σας στη γύρη και τους μύκητες.

     ⇒ Διαβάστε εδώ: Μειώστε τα αλλεργιογόνα στο σπίτι σας!

Επιπτώσεις του καιρού και της τοποθεσίας

Τα συμπτώματα της αλλεργικής ρινίτιδας είναι λιγότερο συχνά σε βροχερές, συννεφιασμένες και χωρίς αέρα ημέρες επειδή η γύρη δεν κινείται κατά τη διάρκεια αυτών των συνθηκών. Η γύρη τείνει να ταξιδεύει περισσότερο  με ζεστό, ξηρό και θυελλώδη καιρό, γεγονός που μπορεί να αυξήσει τα συμπτώματα της αλλεργίας.

Μερικοί άνθρωποι πιστεύουν ότι η μετακίνηση σε άλλη περιοχή της χώρας μπορεί να βοηθήσει στην μείωση των συμπτωμάτων τους. Ωστόσο, πολλοί τύποι γύρης (ειδικά τα χόρτα) και οι μύκητες είναι κοινά αλλεργιογόνα  στις περισσότερες φυτικές ζώνες. Επομένως δεν προτείνονται μετακινήσεις για να αποφύγετε τις αλλεργίες σας. Επίσης, είναι πιθανό να βρείτε νέα αλλεργιογόνα.

Θεραπεία

Εάν τα εποχιακά συμπτώματα σας κάνουν δυστυχισμένους, ένας αλλεργιολόγος μπορεί να σας βοηθήσει.

Ο αλλεργιολόγος έχει την γνώση και την εμπειρία για να προσδιορίσει ποια αλλεργιογόνα, αν υπάρχουν, προκαλούν τα συμπτώματά σας. Αυτές οι πληροφορίες θα αποτελέσουν τη βάση ενός σχεδίου θεραπείας που θα σας βοηθήσει να αισθανθείτε καλύτερα. Το εξατομικευμένο σχέδιο σας θα περιλαμβάνει μέτρα για την αποφυγή των αλλεργιογόνων. Επίσης μπορεί να σας χορηγηθούν φάρμακα για την προσωρινή ανακούφιση.

Εάν τα συμπτώματά σας συνεχίσουν ή εάν τα έχετε για πολλούς μήνες, ο αλλεργιολόγος μπορεί να συστήσει ανοσοθεραπεία. Αυτή η θεραπεία περιλαμβάνει τη λήψη τακτικών ενέσεων που χορηγούνται σε σταδιακά αυξανόμενες δόσεις. Αυτό βοηθά το ανοσοποιητικό σας σύστημα να γίνει πιο ανθεκτικό στο συγκεκριμένο αλλεργιογόνο και να μειώσει τα συμπτώματα σας καθώς και την ανάγκη για φάρμακα. Η διάρκεια της ανοσοθεραπείας είναι 3-5χρόνια.

Υπάρχουν επίσης απλά βήματα που μπορείτε να ακολουθήσετε για να περιορίσετε την έκθεσή σας στη γύρη ή στους μύκητες της υγρασίας και να περιορίσετε τα συμπτώματά σας :

  • Κρατήστε τα παράθυρά σας κλειστά το βράδυ και χρησιμοποιήστε κλιματισμό, ο οποίος καθαρίζει, δροσίζει και στεγνώνει τον αέρα.
  • Προσπαθήστε να παραμείνετε σε κλειστό χώρο όταν τα επίπεδα τη γύρης ή των μυκήτων είναι υψηλά. Εάν τα συμπτώματά σας είναι σοβαρά, φορέστε μάσκα αν είναι αδύνατον να παραμείνετε μέσα στο σπίτι. Όταν επιστρέφετε σε εσωτερικούς χώρους, κάντε ένα ντους, λούστε τα μαλλιά σας και αλλάξτε ρούχα.
  • Αποφύγετε το κούρεμα του γρασιδιού ή τα μάζεμα των φύλλων. Αυτό εγείρει τη γύρη ή τα σπόρια των μυκήτων. Επίσης αποφύγετε το άπλωμα των ρούχων έξω.
  • Όταν ταξιδεύετε με αυτοκίνητο, κρατήστε τα παράθυρά σας κλειστά.
  • Πάρτε τα φάρμακά σας σύμφωνα με τις οδηγίες του αλλεργιολόγου.

Συμβουλές υγείας

  • Εποχιακή αλλεργική ρινίτιδα είναι ο ιατρικός όρος για την πάθηση που συνήθως αναφέρεται ως αλλεργική ρινίτιδα.
  • Η εποχική αλλεργική ρινίτιδα προκαλεί φτάρνισμα, ρινική καταρροή και φαγούρα στη μύτη, στον ουρανίσκο, στο λαιμό,στα μάτια ή στα αυτιά σας.
  • Η αποφυγή της έκθεσης σε περιόδους υψηλής γυεροφορίας θα βοηθήσει στη μείωση των συμπτωμάτων.
  • Η πλειοψηφία των φαρμάκων για την αλλεργική ρινίτιδα λειτουργεί καλύτερα όταν τα ξεκινήσετε πριν την εποχή της γυρεοφορίας.
  • Η ανοσοθεραπεία συχνά παρέχει μακροπρόθεσμη ανακούφιση από τα συμπτώματα της αλλεργικής ρινίτιδας.

Νιώστε καλύτερα! Ζήστε καλύτερα!

Με την επίσκεψη στο ιατρείο ενός αλλεργιολόγου, μπορείτε να περιμένετε μια ακριβή διάγνωση, ένα πρόγραμμα θεραπείας  αλλά και πληροφορίες που θα σας βοηθήσουν να διαχειριστείτε την ασθένεια σας αλλά και να αισθανθείτε καλύτερα.

Σας άρεσε το άρθρο; Μοιραστείτε το!

About the author: Ψωμιάδου Μαρία - Αλλεργιολόγος

Ειδική Αλλεργιολόγος Παίδων & Ενηλίκων, ειδικευθείσα στο Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Α. & Π. Κυριακού. Δραστηριοποιείται κατά κύριο λόγο στην περιοχή της Ημαθίας (Βέροια) αλλά και τις γύρω περιοχές. Στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε απορία σας!

Leave a Reply

Your email address will not be published.