Αναφυλαξία: Από ΤΙ Κινδυνεύω; Τι ΠΡΕΠΕΙ να Προσέχω;

Ακολουθήστε μας στα Social Media :

Η αναφυλαξία είναι μια σπάνια αλλά σοβαρή αλλεργική αντίδραση. Μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά, μπορεί να επιδεινωθεί γρήγορα και να είναι θανατηφόρα.

Επισκόπηση

Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα άτομα με αλλεργίες αναπτύσσουν ήπια έως μέτρια συμπτώματα, όπως δακρύρροια, ρινική καταρροή ή εξάνθημα. Αλλά μερικές φορές, η έκθεση σε ένα αλλεργιογόνο μπορεί να προκαλέσει μια απειλητική για τη ζωή αλλεργική αντίδραση, γνωστή ως αναφυλαξία. Αυτή η σοβαρή αντίδραση συμβαίνει όταν μια υπερβολική απελευθέρωση χημικών ουσιών θέτει το άτομο σε κατάσταση σοκ. Οι αλλεργίες σε τρόφιμα, τσιμπήματα εντόμων, φάρμακα και λάτεξ συνδέονται συχνότερα με την αναφυλαξία.

Μια δεύτερη αναφυλακτική αντίδραση, γνωστή ως Διφασική αντίδραση, μπορεί να εμφανιστεί έως και 12 ώρες μετά την αρχική αντίδραση.

Καλέστε το 166 για να μεταφερθείτε στο πλησιέστερο Νοσοκομείο με την πρώτη ένδειξη της αναφυλαξίας, ακόμα και αν σας έχει ήδη χορηγηθεί επινεφρίνη, το φάρμακο που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία των σοβαρών αλλεργικών αντιδράσεων. Ακριβώς επειδή ένα αλλεργικό άτομο δεν είχε ποτέ μια αναφυλακτική αντίδραση στο παρελθόν σε κάποιο αλλεργιογόνο, δεν σημαίνει ότι δεν θα συμβεί στο μέλλον. Εάν είχατε κάποια αναφυλακτική αντίδραση στο παρελθόν, υπάρχει κίνδυνος μελλοντικών αντιδράσεων.

     ⇒ Διαβάστε εδώ: Εγγυμοσύνη και Αλλεργίες: ΤΙ να προσέξω;

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα της αναφυλαξίας εμφανίζονται ξαφνικά και μπορούν να επιδεινωθούν γρήγορα. Τα πρώιμα συμπτώματα μπορούν να είναι ήπια, όπως ρινική καταρροή, δερματικό εξάνθημα ή ένα “περίεργο συναίσθημα”. Αυτά τα συμπτώματα μπορούν γρήγορα να οδηγήσουν σε πιο σοβαρά προβλήματα, όπως :

  • Δυσκολία στην αναπνοή
  • Κνίδωση ή οίδημα
  • Σφίξιμο στο λαιμό
  • Βράγχος φωνής
  • Ναυτία
  • Έμετος
  • Κοιλιακό άλγος
  • Διάρροια
  • Ζάλη
  • Λιποθυμία
    • Χαμηλή αρτηριακή πίεση
    • Ταχυκαρδία
    • Αίσθημα αποπροσανατολισμού/»χαμού»
    • Καρδιακό επεισόδιο

Τα άτομα που έχουν υποστεί σοβαρή αλλεργική αντίδραση κινδυνεύουν με μελλοντικές αντιδράσεις. Ακόμη και αν η πρώτη αντίδραση είναι ήπια, οι μελλοντικές αντιδράσεις  μπορεί να είναι πιο σοβαρές. Για αυτό είναι σημαντικό το άτομο που έχει κάνει αναφυλακτική αντίδραση να φέρει μαζί του αυτοενιέμενη αδρεναλίνη, αν είναι σε κίνδυνο, και να καλέσει το 166 σε περίπτωση πολύ σοβαρής αντίδρασης.

Η κατανόηση της αναφυλαξίας και ποιοι παράγοντες μπορούν να οδηγήσουν σε αυτή τη σοβαρή αντίδραση θα βοηθήσουν να διαχειριστείτε την κατάσταση.

     ⇒ Διαβάστε εδώ: Αντιμετωπίστε και Απαλλαγείτε από τις Αλλεργίες: Πλήρης Οδηγός!

Διάγνωση

Εάν έχετε ιστορικό αλλεργιών ή/και άσθματος και στο παρελθόν είχατε κάποια σοβαρή αντίδραση, τότε υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος αναφυλαξίας.

Οι Αλλεργιολόγοι έχουν την εκπαίδευση και την εμπειρία για να επανεξετάσουν το ιστορικό των αλλεργικών σας αντιδράσεων, να διεξάγουν διαγνωστικές εξετάσεις  (όπως εξετάσεις με δερματικά τεστ, αιματολγικές εξετάσεις και τροφικές προκλήσεις) για να προσδιορίσουν τους παράγοντες που οδηγούν σε αντίδραση, τις επιλογές θεραπείας και να δώσουν οδηγίες αποφυγής. Η επίσκεψη σε έναν Αλλεργιολόγο συνιστάται εάν :

  • Δεν είστε βέβαιοι ότι έχετε υποστεί αναφυλακτική αντίδραση
  • Τα συμπτώματά σας είναι επαναλαμβανόμενα ή είναι δύσκολο να ελεγχθούν
  • Έχετε προβλήματα με τη διαχείρηση της κατάστασή σας
  • Απαιτούνται περισσότερες εξετάσεις για να προσδιορίσετε την αιτία των αντιδράσεων σας
  • Η απευαισθητοποίηση ή η ανοσοθεραπεία μπορεί να είναι χρήσιμη στην περίπτωσή σας
  • Χρειάζεται καθημερινή φαρμακευτική αγωγή
  • Χρειάζεστε εκπαίδευση σχετικά με την αποφυγή και τη διαχείρηση της αναφυλαξίας
  • Άλλες ιατρικές καταστάσεις περιπλέκουν τη θεραπεία σας.

     ⇒ Διαβάστε εδώ: 5 Λόγοι για να επισκεφτείτε ΑΜΕΣΑ έναν Αλλεργιολόγο!

Διαχείρηση και Θεραπεία

Μία αναφυλακτική αντίδραση πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα με ένεση επινεφρίνης (αδρεναλίνη).

Οι δόσεις, που διατίθενται με ιατρική συνταγή, εισρέουν μέσω της αυτοενιέμενης ένεσης που πρέπει να φυλάσσεται μαζί σας ανά πάσα στιγμή. Δύο ενέσεις μπορεί να είναι απαραίτητες για τον έλεγχο των συμπτωμάτων. Ακολουθούν ορισμένες συμβουλές για τη μείωση του κινδύνου της αναφυλαξίας :

  • Γνωρίστε τους παράγοντες κινδύνου. Αν είχατε μία αναφυλακτική αντίδραση, είναι πολύ σημαντικό να μάθετε τι προκάλεσε την αντίδραση. Ένας Αλλεργιολόγος μπορεί να εξετάσει το ιατρικό σας ιστορικό, και αν χρειαστεί να διενεργήσει διαγνωστικές εξετάσεις. Οι πιο συνηθησμένοι παράγοντες είναι :

Τρόφιμα : περιλαμβάνονται οι ξηροί καρποί, τα ψάρια, τα οστρακοειδή, το αγελαδινό γάλα και τα αυγά.

Λάτεξ : βρίσκονται σε γάντια μιας χρήσης, σύριγγες, κολλητικές ταινίες και καθετήρες. Οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, τα παιδιά με δισδιχή ράχη και ανωμαλίες του ουροποιογεννητικού και τα άτομα που εργάζονται σε χώρους που υπάρχει φυσικό λάτεξ διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης αναφυλαξίας που προκαλείται από λάτεξ.

Φάρμακα : συμπεριλαμβανομένης της πενικιλίνης, της ασπιρίνης και των μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων όπως η ιβουπροφαίνη και η αναισθησία.

Τσιμπήματα εντόμων : οι μέλισσες και τα διάφορα είδη σφηκών είναι πιο πιθανό να προκαλέσουν αναφυλαξία.

      ⇒ Διαβάστε εδώ: Έχετε Αλλεργία: 5 Απαντήσεις σε Ερωτήσεις που σίγουρα σκεφτήκατε!

Επιπλέον

  • Αποφύγετε τους παράγοντες. Η αποφυγή είναι ο αποτελεσματικότερος τρόπος πρόληψης της αναφυλαξίας. Ένας Αλλεργιολόγος μπορεί να συνεργαστεί μαζί σας για την ανάπτυξη ειδικών μέτρων αποφυγής ειδικά προσαρμοσμένα για την ηλικία, τις δραστηριότητες, το επάγγελμα, το χόμπι, το περιβάλλον στο σπίτι και την πρόσβαση σε ιατρική περίθαλψη. Ακολουθούν μερικές γενικές τεχνικές αποφυγής συνηθισμένων παραγόντων:

Τροφικές αλλεργίες : Γίνετε ντετέκτιβ και βεβαιωθείτε ότι έχετε εξετάσει όλες τις ετικέτες με τα συστατικά των τροφίμων προσεκτικά για να ανακαλύψετε πιθανά αλλεργιογόνα. Όταν τρώτε έξω, ρωτήστε το εστιατόριο πως παρασκευάζεται το φαγητό και ποια συστατικά χρησιμοποιούνται. Έαν έχετε παιδί με ιστορικό αναφυλαξίας, είναι επιτακτική ανάγκη να βεβαιωθείτε ότι το προσωπικό του σχολείου γνωρίζει για την κατάσταση του παιδιού καθώς και για τον τρόπο αντιμετώπισης σε τυχαία έκθεση, συμπεριλαμβανομένης της χορήγησης αδρεναλίνης.

Φάρμακα : Βεβαιωθείτε ότι όλοι οι γιατροί σας έχουν επίγνωση των αντιδράσεων που είχατε σε φάρμακα, ώστε να μπορούν να συνταγογραφήσουν ασφαλείς εναλλακτικές λύσεις και να σας προειδοποιήσουν για τα φάρμακα που χρειάζεται να αποφύγετε. Εάν δεν υπάρχουν εναλλακτικά φάρμακα, μπορεί να είστε υποψήφιος για απευαισθητοποίηση, μια θεραπεία που εισάγει σε δόσεις το φάρμακο στο οποίο είστε αλλεργικοί. Ενώ η θεραπεία είναι αποτελεσματική, είναι μόνο προσωρινή και πρέπει να επαναληφθεί εάν το φάρμακο χρειάζεται και πάλι στο μέλλον.

Τσιμπήματα εντόμων : Για να αποφύγετε τα τσιμπήματα των εντόμων, αποφύγετε να περπατάτε ξυπόλητοι στο γρασίδι, να πίνετε από ανοικτά δοχεία αναψυκτικών, να φοράτε έντονα χρωματιστά ρούχα με μωβ άνθη, γλυκά μυρωδικά αρώματα, μαλλιά και λοσιόν κατά τη διάρκεια της ενεργού περιόδου εντόμων στα τέλη του καλοκαιριού και στις αρχές του φθινοπώρου. Ένας αλλεργιολόγος μπορεί επίσης να προσφέρει μια προληπτική θεραπεία που ονομάζεται ανοσοθεραπεία με δηλητήριο ( ή αλλεργία στο δηλητήριο) για αλλεργία εντόμων. Η ανοσοθεραπεία δουλεύει με την εισαγωγή σταδιακά αυξανόμενων δόσεων δηλητήριου των εντόμων και έχει αποδειχθεί ότι είναι 90 έως 98 % αποτελεσματικό στην πρόληψη μελλοντικών αλλεργικών αντιδράσεων σε τσιμπήματα εντόμων.

Επιπλέον

  • Να είστε προετοιμασμένοι. Η έγκαιρη αναγνώριση των σημείων και των συμπτωμάτων της αναφυλαξίας είναι κρίσιμη. Εάν έρθετε τυχαία σε επαφή με κάποιο αλλεργιογόνο, πρέπει να ακολουθήσετε το Σχέδιο Δράσης Αναφυλαξίας σύμφωνα με τις οδηγίες που σας έδωσε ο αλλεργιολόγος σας, συμπεριλαμβανομένης της χορήγησης της αυτοενιέμενης αδρεναλίνης. Εάν υπάρχει κάποια αμφιβολία σχετικά με την αντίδραση, είναι γενικά καλύτερα να χορηγηθεί αδρεναλίνη. Βεβαιωθείτε ότι η αυτοενιέμενη αδρεναλίνη δεν έχει λήξει. Οι εκπαιδευτικοί και άλλοι φροντιστές θα πρέπει να ενημερώνονται για τα παιδιά που διατρέχουν κίνδυνο αναφυλακτικής αντίδρασης και να γνωρίζουν τι πρέπει να κάνουν σε περίπτωση αλλεργικής αντίδρασης.
  • Αναζητήστε θεραπεία. Εάν παρουσιαστεί μια σοβαρή αλλεργική αντίδραση και χορηγηθεί αδρεναλίνη, θα πρέπει να μεταφερθείτε στο πλησιέστερο Νοσοκομείο με ασθενοφόρο για παρακολούθηση.
  • Ενημερώστε την οικογένεια και τους φίλους σας. Η οικογένεια και οι φίλοι θα πρέπει να γνωρίζουν την κατάστασή σας και να αναγνωρίζουν τα συμπτώματα της αναφυλαξίας. Εάν έχετε αδρεναλίνη, ενημερώστε για το που την έχετε και πως να την χρησιμοποιήσουν.
  • Να φοράτε ταυτότητα. Να φοράτε ή/και να κουβαλάτε μαζί σας ταυτότητα ή κόσμημα (βραχιόλι ή κολιέ) αναφέροντας ότι είστε αλλεργικοί και σε ποια αλλεργιογόνα.
  • Δείτε έναν ειδικό. Οι αλλεργιολόγοι έχουν την εκπαίδευση και την εμπειρία να αναζητήσουν πληροφορίες από το ιστορικό σας, να διενεργήσουν διαγνωστικές εξετάσεις και να δώσουν οδηγίες αναγνώρισης και αντιμετώπισης της αναφυλαξίας.

Οδηγός Δράσης για να είσαι Ασφαλής (S.A.F.E.)

Ο οδηγός δράσης θα σας βοηθήσει να θυμάστε τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσετε κατά τη διάρκεια αλλά και μετά από μία αλλεργική αντίδραση.

(Seek) Ζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια. Καλέστε το 166 για να μεταφερθείτε στο κοντινό Νοσοκομείο με τα πρώτα συμπτώματα της αναφυλαξίας, ακόμα και αν έχετε ήδη χορηγήσει αδρεναλίνη (το φάρμακο που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία των σοβαρών αλλεργικών αντιδράσεων). Εάν είχατε κάποια αναφυλακτική αντίδραση στο παρελθόν, υπάρχει κίνδυνος μελλοντικών αντιδράσεων.

(Allergen) Προσδιορίστε το αλλεργιογόνο. Σκεφτείτε τι μπορεί να έχετε φάει ή να έχετε έρθει σε επαφή – με τρόφιμα, τσίμπημα εντόμου, φάρμακα, λάτεξ – και να σας προκάλεσε αλλεργική αντίδραση. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να αναγνωριστεί η αιτία της αναφυλαξίας, γιατί ο καλύτερος τρόπος για την πρόληψη είναι η αποφυγή.

(Follow up) Αναζητήστε έναν ειδικό. Συζητήστε με το γιατρό σας για εκτίμηση από αλλεργιολόγο, έναν γιατρό που ειδικεύεται στη θεραπεία του άσθματος και των άλλων αλλεργικών παθήσεων. Είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε έναν αλλεργιολόγο για τον έλεγχο, τη διάγνωση και τη διαχείρηση της αλλεργικής νόσου.

(Epinephrine) Κουβαλάτε μαζί σας την αδρεναλίνη. Η αυτοενιέμενη αδρεναλίνη συνταγογραφείται συνήθως σε άτομα που διατρέχουν κίνδυνο εμφάνισης αναφυλαξίας. Βεβαιωθείτε ότι έχετε μαζί σας την αδρεναλίνη και ότι η οικογένεια και οι φίλοι σας γνωρίζουν για την κατάστασή σας, αλλά και τον τρόπο χορήγησης της αδρεναλίνης. Σκεφτείτε να φοράτε ένα ιατρικό βραχιόλι ή ένα περιδέραιο που να περιγράφει στο τι είστε αλλεργικός έτσι ώστε να αναγνωρίζεστε ως άτομο που κινδυνεύει από αναφυλαξία. Οι εκπαιδευτικοί και οι άλλοι φροντιστές θα πρέπει να είναι ενημερωμένοι για τα παιδιά που διατρέχουν κίνδυνο να εμφανίσουν αναφυλακτική αντίδραση και να γνωρίζουν τι πρέπει να κάνουν σε περίπτωση αναφυλαξίας.

Παρακάτω μπορείτε να παρακολουθήσετε ένα συνοπτικό βίντεο (στα Αγγλικά) με οδηγίες χρήσης της αυτονιέμενης αδρεναλίνης.

Εναλλακτικά, μπορείτε να δείτε συνοπτικά τις οδηγίες χρήσης αυτονιέμενης αδρεναλίνης στην παρακάτω εικόνα:

Ελάτε να φτιάξουμε μαζί το δικό σας Σχέδιο Δράσης Αναφυλαξίας

Σας άρεσε το άρθρο; Μοιραστείτε το!

About the author: Ψωμιάδου Μαρία - Αλλεργιολόγος

Ειδική Αλλεργιολόγος Παίδων & Ενηλίκων, ειδικευθείσα στο Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Α. & Π. Κυριακού. Δραστηριοποιείται κατά κύριο λόγο στην περιοχή της Ημαθίας (Βέροια) αλλά και τις γύρω περιοχές. Στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε απορία σας!

Leave a Reply

Your email address will not be published.