Ατοπική Δερματίτιδα: Ένας γνωστός-άγνωστος!

Ακολουθήστε μας στα Social Media :

Επισκόπηση

Η ατοπική δερματίτιδα, που ονομάζεται επίσης και έκζεμα, είναι μια διαταραχή του δέρματος που χαρακτηρίζεται από εκζεματικές βλάβες (ειδικής κατανομής) με συνοδό κνησμό (φαγούρα).

Είναι μια χρόνια ή χρονίως υποτροπιάζουσα, μη μεταδοτική, φλεγμονώδης νόσος του δέρματος που χαρακτηρίζεται από κνησμό, ερυθρότητα, οίδημα και εξάνθημα. Η αλλεργία μπορεί να παίξει κάποιον ρόλο σε επιλεγμένους ασθενείς με έκζεμα.

Η ατοπική δερματίτιδα έχει εξάρσεις και υφέσεις, με αποτέλεσμα την εμφάνιση ενός ξηρού και ευαίσθητου δέρματος, που μπορεί να επιδεινωθεί από την έκθεση σε διαφορετικούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων των αλλεργιογόνων, όπως τα ακάρεα της οικιακής σκόνης ή τα κατοικίδια. Άλλοι παράγοντες που επιδεινώνουν το έκζεμα είναι τα σαπούνια, τα απορρυπαντικά και οι λοσιόν με βαριά αρώματα. Η έκθεση σε αρώματα και προϊόντα καθαρισμού μπορεί επίσης να ερεθίσουν το έκζεμα. Για μερικούς ανθρώπους, οι αλλαγές του καιρού (ιδιαίτερα ο ξηρός χειμωνιάτικος αέρας) κάνουν το έκζεμα χειρότερο.

Το έκζεμα είναι ιδιαίτερα συχνό στο βρέφη και εκτιμάται ότι το 10-20% των παιδιών έχουν έκζεμα. Δεν είναι μεταδοτική νόσος και συχνά είναι κληρονομική. Περίπου το 60% των ατόμων με έκζεμα θα παρουσιάσουν συμπτώματα στον πρώτο χρόνο της ζωής τους, και ένα άλλο 30% γύρω στην ηλικία των 5 ετών. Τα παιδιά που γεννιούνται σε οικογένειες με ιστορικό αλλεργιών όπως άσθμα ή αλλεργική ρινίτιδα, διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης εκζέματος.

     ⇒ Διαβάστε εδώ: Δερματική Αλλεργία: Αποτελεί την πιο ΣΥΝΗΘΗ μορφή αλλεργίας;

Το έκζεμα θεωρείται μέρος της “ατοπικής πορείας”. Η ατοπική πορεία περιλαμβάνει τη διάγνωση του εκζέματος,της τροφικής αλλεργίας, της αλλεργικής ρινίτιδας και του άσθματος, συνήθως με αυτή τη διαδοχική σειρά. Οι μελέτες δείχνουν ότι έως και 80% των παιδιών με ατοπική δερματίτιδα αργότερα στην παιδική ηλικία αναπτύσσουν άσθμα ή/και αλλεργική ρινίτιδα.

Έκζεμα και Ενήλικες

Αν και τα περισσότερα παιδιά ξεπερνούν το έκζεμα, για τους ενήλικες που συνεχίζουν να έχουν συμπτώματα, η κατάσταση είναι σοβαρή. Το έκζεμα των ενηλίκων είναι μια χρόνια κατάσταση που περιλαμβάνει ερυθρότητα, οίδημα και φλεγμονή, και σημεία που μπορεί να αιμοραγγούν. Στους ενήλικες η κατανομή των βλαβών μπορεί να περιλαμβάνει διαφορετικές περιοχές του σώματος, συμπεριλαμβανομένου του προσώπου, των χεριών, ακόμη και των βλεφάρων.

Ο κνησμός στους ενήλικες μπορεί να είναι αφόρητος, καθώς η φλεγμονή μπορεί να επηρεάσει το δέρμα σε όλο το σώμα. Υπάρχουν θεραπείες και φάρμακα που μπορούν να βοηθήσουν στον έλεγχο του κνησμού και του πόνου που προκαλείται από το έκζεμα. Είναι ασυνήθιστη η εμφάνιση εκζέματος μετά την ηλικία των 60 ετών. Αν συμβεί τότε συνήθως σχετίζεται με μια πιο σοβαρή υποκείμενη νόσο, και για αυτό χρήζει περαιτέρω διερεύνησης.

     ⇒ Διαβάστε εδώ: Έκζεμα: 3 Ερωτήσεις ΠΙΟ επίκαιρες από ποτέ!

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα του εκζέματος περιλαμβάνουν :

  • ερυθρότητα και οίδημα του δέρματος, ειδικά τις πτυχές των αγκώνων και των γονάτων
  • κνησμό
  • ξηρό δέρμα, το οποίο μπορεί και να αιμορραγήσει.

Η θέση του εκζέματος αλλάζει με την ηλικία. Σε βρέφη και μικρά παιδιά, το έκζεμα εμφανίζεται συνήθως στα μάγουλα, στην έξω επιφάνεια των αγκώνων και των γονάτων. Σε μεγαλύτερα παιδιά και στους ενήλικες, το έκζεμα συνήθως εμφανίζεται σε χέρια και πόδια και στην πίσω επιφάνεια των γονάτων.

Τα συμπτώματα μπορεί να είναι επώδυνα, να προκαλέσουν  αποχρωματισμό του δέρματος και φυσαλίδες (φουσκάλες). Ο κνησμός που σχετίζεται με την ατοπική δερματίτιδα μπορεί να είναι σοβαρός και συχνά διακόπτει τον ύπνο. Το ξύσιμο του δέρματος μπορεί να οδηγήσει σε μόλυνση. Τα βρέφη με έκζεμα λόγω του κνησμού μπορεί να τρίβονται στα κλινοσκεπάσματα ή αλλού για να ανακουφιστούν από τον κνησμό.

Διάγνωση

Οι αλλεργιολόγοι έχουν εκπαιδευτεί στη θεραπεία των δερματικών παθήσεων, όπως είναι και το έκζεμα που συχνά σχετίζεται με αλλεργική αντίδραση. Θα σας ζητηθεί να απαντήσετε σε ερωτήματα σχετικά με τα είδη σαπουνιού, απορρυπαντικών και προϊόντων φοντίδας του δέρματος που χρησιμοποιείτε, και για οτιδήποτε άλλο πιθανόν να επιδεινώνουν το έκζεμα.

Ο αλλεργιολόγος μπορεί να κάνει αλλεργικά τεστ (δερματική δοκιμασία δια νυγμού), τα οποία περιλαμβάνουν ένα αραιωμένο αλλεργιογόνο που εφαρμόζεται με ένα τσίμπημα στην επιφάνεια του δέρματος. Η ανάγνωση του αποτελέσματος γίνεται σε περίπου 15 λεπτά.

Η εξειδικευμένη εκπαίδευση του αλλεργιολόγου βοηθά στην ανάπτυξη ενός ατομικού σχεδίου θεραπείας. Στόχος είναι να αποκτήσετε μια ζωή όσο το δυνατόν πιο φυσιολογική και χωρίς συμπτώματα. Ο αλλεργιολόγος μπορεί να προσδιορίσει πιθανούς αλλεργικούς παράγοντες που οδηγούν σε έξαρση του εκζέματος και να δώσει οδηγίες για τη θεραπεία και την ανακούφιση των συμπτωμάτων.

Το 33-63% των μικρών παιδιών με μέτριο έως σοβαρό έκζεμα έχουν επίσης και τροφικές αλλεργίες. Συνιστάται τα παιδιά κάτω των 5 ετών με μέτριο έως σοβαρό έκζεμα να αξιολογούνται για αλλεργία στο γάλα αγελάδος, στο αυγό, στα φυστίκια, στα σιτηρά και τη σόγια, εάν το παιδί εξακολουθεί να έχει εκζεματικές βλάβες ακόμη και μετά τη θεραπεία. Τα δερματικά τεστ γίνονται επίσης όταν το παιδί έχει ιστορικό αντίδρασης μετά την κατανάλωση συγκεκριμένου τροφίμου. Ένας αλλεργιολόγος μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό του ενοχοποιούμενου τροφίμου και να δώσει οδηγίες σίτισης και περαιτέρω χειρισμό της τροφικής αλλεργίας του παιδιού σας.

Οι πρόσφατες κατευθυντήριες οδηγίες αφορούν σε βρέφη που έχουν σοβαρό έκζεμα ή/και αλλεργία στο αυγό και βρίσκονται στην κατηγορία υψηλού κινδύνου για αλλεργία στα φυστίκια. Αυτά τα βρέφη υψηλού κινδύνου θα πρέπει να εκτιμηθούν από αλλεργιολόγο, ο οποίος θα καθορίσει αν είναι υποψήφια για την εισαγωγή στη διατροφή τους νωρίτερα σε σχέση με άλλα βρέφη τροφίμων που περιέχουν φυστίκια, προκειμένου να αποφευχθεί η αλλεργία στα φυστίκια.

Θεραπεία και Διαχείρηση

Τα παιδιά και οι ενήλικες που έχουν διαγνωστεί με έκζεμα μπορούν να διαχειριστούν την κατάσταση με την καθοδήγηση ενός αλλεργιολόγου. Σε περιπτώσεις μέτριου ή σοβαρού εκζέματος, ένας αλλεργιολόγος μπορεί να συστήσει συνταγογραφούμενα φάρμακα, συμπεριλαμβανομένων τοπικών στεροειδών και/ή αντιισταμινικών. Οι πιο ήπιες περιπτώσεις μπορούν να βελτιωθούν με τη χρήση ενυδατικών. Αυτά θα πρέπει να εφαρμόζονται καθημερινά, ακόμα και όταν το δέρμα είναι καθαρό, για να αποτρέψει την ξηρότητα.

Τα άτομα με ατοπική δερματίτιδα πρέπει να αποφεύγουν τα σκληρά καθαριστικά, να φορούν γάντια όταν έχει κρύο και να αποφεύγουν να φορούν υλικά όπως για παράδειγμα μάλλινα, τα οποία θα μπορούσαν να ερεθίσουν το δέρμα. Εξάρσεις του εκζέματος μπορούν να προκληθούν από τροφές, καλλυντικά, σαπούνια, μάλλινα, ακάρεα οικιακής σκόνης, μύκητες της υγρασίας (μούχλα), τρίχωμα σκύλου ή γάτας, ξηρό κλίμα και άλλες μεταβλητές.

Εάν έχετε ένα βρέφος που πάσχει από έκζεμα, ο αλλεργιολόγος μπορεί να σας συμβουλεύσει να κάνετε μπάνιο τουλάχιστον μία φορά την ημέρα και αμέσως να εφαρμόσετε ενυδατική κρέμα μετά το μπάνιο. Η περιορισμένη χρήση των καθαριστικών του δέρματος με ουδέτερο pH πρέπει επίσης να αποτελεί μέρος του συχνού μπάνιου, μαζί με το απαλό ταμπονάρισμα, και την άμεση εφαρμογή μιας ενυδατικής κρέμας για να “σφραγίσει” την υγρασία. Αυτή η τεχνική γνωστή ως  “μουσκεύω και πασαλείφω“ μπορεί να προσφέρει ανακούφιση από τον κνησμό που υπάρχει στο έκζεμα.

     ⇒ Διαβάστε εδώ: Εξάνθημα από κάμπιες είναι.. αλλεργία;

Υποσχόμενες θεραπείες

Το 2016, η Αμερικάνικη Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ενέκρινε μια τοπική θεραπεία που διατίθεται αυτή τη στιγμή στις ΗΠΑ, για παιδιά ηλικίας 2 ετών και άνω και ενήλικες με ήπιο έως μέτριο έκζεμα. Ήταν το πρώτο νέο φάρμακο που εγκρίθηκε από το FDA για το έκζεμα τα τελευταία 10 χρόνια. Οι κλινικές δοκιμές έδειξαν ότι το φάρμακο είναι αρκετά αποτελεσματικό στη μείωση της φλεγμονής και είναι καλά ανεκτό για μακροχρόνια χρήση. Επιπλέον το 2017, το FDA ενέκρινε ένα νέο φάρμακο για τη θεραπεία του σοβαρού εκζέματος σε ασθενείς ηλικίας 18 ετών και άνω.

Ας ελπίσουμε λοιπόν ότι αυτές οι θεραπείες θα δώσουν λύση στα χρόνια αυτά προβλήματα της ατοπικής δερματίτιδας και επιπλέον θα ανοίξουν το δρόμο για αντίστοιχες θεραπείες και στην Ευρώπη.

Σας άρεσε το άρθρο; Μοιραστείτε το!

About the author: Ψωμιάδου Μαρία - Αλλεργιολόγος

Ειδική Αλλεργιολόγος Παίδων & Ενηλίκων, ειδικευθείσα στο Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Α. & Π. Κυριακού. Δραστηριοποιείται κατά κύριο λόγο στην περιοχή της Ημαθίας (Βέροια) αλλά και τις γύρω περιοχές. Στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε απορία σας!

Leave a Reply

Your email address will not be published.